lk çağlarda Sivrihisar ve çevresi
Phryglerin (M.Ö. 1200-700) egemenliğinde ismi Spaly,
Hititler döneminde ise Palia veya Spalia (Spania) olarak
değişmiştir. Bizanslılarda Justinianapolis (533) adını
almıştır. Bizanslılara karşı Arap akınları Halife Hz. Ömer
(R.A.) 634-644 zamanında başlamıştır.
XI. yüzyılda
Bizanslılar ve Anadolu Selçukları arasında bir kaç kez el
değiştirmiş. Bizanslılar zamanında Pessinustan getirilen
taşlarla Kale yapıldığı için Sivrihisar adını bu kaleden
aldığı sanılmaktadır. 1071 Malazgirt Savaşı'nın ardından
Selçukluların Ankara'yı fethini müteakip Sivrihisar
Türklerin uç yerleşim alanı olmuştur. İlk gelenler Sanlı
(Kılıçlı) Türkmenleri, daha sonra Yazır, Kızık, Karkın,
Eymür, Alayund, Iğdır, Büğdüz ve Kınık Türkmen boyları
gelip yerleşmişlerdir.
Oğuz Türkmenleri Orta Asya'dan
beraberlerinde getirdikleri halıcılık, çiftçilik, kök boya
ve dericilik mesleklerinde ileri giderken; şehir
merkezinde 23, köylerde 13 medrese ile ilimde de ileri
gitmişler ve devletin üst kademelerinde görev almışlardır.
Selçukluların dağılmasından sonra Anadolu'da Beylikler
dönemi başlamıştır. Ertuğrul Gazi' den sonra beyliğin
yönetimini ele alan Osman Gazi Anadolu'da ki beylikler
birbirleri ile mücadele ederken Bizans'ın güçsüzlüğünden
yararlanarak çevresinde ki toprakları almak suretiyle
Osmanlı Devletini (1299) kurmuştur. Osman Gazi Sivrihisar'ın
yönetimi Gündüz Bey'e vermiştir. Ancak İlhanlı valisi
Çobanoğlu Timurtaş ile Karamanoğulları' nın saldırıları
sonucu Sivrihisar devamlı el değiştirmiştir. Osmanlı
idaresinden çıkan Sivrihisar'ı Orhan Gazi 1334 yılında
Timurtaş' tan satın alarak Osmanlı topraklarına kattı.
Daha sonra Karamanoğulları işgal etti. I. Murat zamanında geri
alındı. Yıldırım Beyazıd' ın Timur'un ordusu ile yaptığı
Çubuk Savaşını (1402) kaybetmesinin ardından Osmanlı
devleti Timur tarafından şehzadeler arasında paylaştırıldı,
Sivrihisar'ı da Karamanoğulları Beyliğine dirlik olarak
verdi. 1415 yılında Çelebi Mehmet tarafından Sivrihisar
tekrar Osmanlı topraklarına katılmıştır.
Sivrihisar
1845 yılına kadar Anadolu Eyaletinin Hüdavendigar Sancağına
bağlı vilayet merkezi, Osmanlıda Vilayet Teşkilatının
kuruluşu ile Ankara'ya, 1914 yılından itibaren
Eskişehir'e, Cumhuriyet döneminde Eskişehir iline (1925)
bağlı ilçe merkezidir.
Sivrihisar 4 Ağustos 1921
tarihinde Yunanlılar tarafından işgal edilmiş, 20 Eylül 1922
tarihinde işgalden kurtulmuştur. Yunanlılar her girdikleri
köyden ordusu için gerekli yiyecek ve para almış,
özellikle de çekilirken yağma, talan, hırsızlık ve korkunç
derece de çeşitli işkenceler yapmışlar ve bağları,
bahçeleri, ekinleri tahrip etmişlerdir.
